การรู้ว่าใครในชุมชนต้องการความช่วยเหลือ ต้องเดินคู่กับการสร้างความไว้วางใจให้เพื่อนบ้านดูแลกันได้ นี่คือสาระสำคัญที่สะท้อนจากเวทีสรุปและถอดบทเรียน ณ ชุมชนศิรินทร์และเพื่อน เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งนำประสบการณ์และการนำเสนอตลอด 7 สัปดาห์ มาทบทวนร่วมกันว่า ชุมชนได้เรียนรู้อะไร และจะนำบทเรียนไปพัฒนาการดูแลผู้สูงอายุต่ออย่างไร
ศูนย์วิจัยเพื่อพัฒนาชุมชน (ศวพช.) มหาวิทยาลัยสยาม จัดเวทีถอดบทเรียนภายใต้การสนับสนุนของสำนักสนับสนุนสุขภาวะประชากรกลุ่มเฉพาะ (สำนัก 9) สสส. โดยชวนแกนนำและคณะทำงานธนาคารเวลาทบทวนการพัฒนาฐานข้อมูลสมาชิก การจัดทีมแกนนำดูแลผู้สูงอายุตามซอย และการจำแนกกลุ่มตามระดับความเปราะบาง ซึ่งเป็นฐานสำหรับการเยี่ยมบ้าน ดูแลสุขภาพเบื้องต้น และช่วยเหลือผู้สูงอายุที่ต้องการการดูแลเป็นพิเศษ
บทเรียนจากการลงพื้นที่สะท้อนว่า การดูแลผู้สูงอายุมีทั้งการช่วยเหลือด้านสุขภาพ การรับฟังปัญหา และการให้กำลังใจ ประสบการณ์ที่แกนนำนำมาแลกเปลี่ยนชี้ให้เห็นคุณค่าของความสัมพันธ์ระหว่างเพื่อนบ้านที่ช่วยสร้างความไว้วางใจและลดความรู้สึกโดดเดี่ยว ขณะที่ “ระบบเพื่อนช่วยเพื่อน (Buddy)” ทำให้เห็นแนวทางเชื่อมข้อมูลผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือกับคนในชุมชนที่สามารถร่วมดูแลได้ โดยมีกลไกธนาคารเวลาเป็นฐานสนับสนุน
สำหรับก้าวต่อไป ชุมชนศิรินทร์และเพื่อนเสนอให้ขยายทีมแกนนำดูแลผู้สูงอายุตามซอย โดยใช้ฐานข้อมูลสมาชิกและระดับความเปราะบางเป็นเครื่องมือจัดการดูแลให้สอดคล้องกับความต้องการของแต่ละคน ควบคู่กับการต่อยอดระบบเพื่อนช่วยเพื่อน (Buddy) และกลไกธนาคารเวลา เปิดโอกาสให้สมาชิกนำทักษะและภูมิปัญญามาแลกเปลี่ยนและช่วยเหลือกัน พร้อมเชื่อมการสนับสนุนจากภาคีเครือข่าย เพื่อให้พลังของเพื่อนบ้านพัฒนาเป็นระบบการดูแลที่ต่อเนื่อง ข้อเสนอจากเวทีครั้งนี้จึงเป็นทิศทางสำคัญในการต่อยอดบทเรียนสู่การลงมือทำ ร่วมสร้างระบบนิเวศการดูแลคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ภายใต้เป้าหมาย “ชุมชนดูแลกันและกัน โดยมีภาคีหนุนเสริม”
คุณค่าของเวทีครั้งนี้จึงอยู่ที่การเชื่อมประสบการณ์ที่ผ่านมาเข้ากับทิศทางที่ชุมชนต้องการเดินต่อ โดยมีบทเรียนเรื่องข้อมูล ความไว้วางใจ และการร่วมดูแลเป็นฐานให้ ศวพช. มหาวิทยาลัยสยาม และภาคี ใช้ประกอบการหนุนเสริมชุมชน สู่เป้าหมาย “ชุมชนดูแลกันและกัน โดยมีภาคีหนุนเสริม”
ภาพกิจกรรม
